Σούζαν Βάργκας                     Αρχική Σελίδα | Βιογραφικό | Τέχνη | Εκθέσεις | Κριτική | Εκδόσεις | Σύνδεσμοι | Επαφή    

.
.
 

ΤΡΑΥΜΑ και ΘΕΡΑΠΕΙΑ
ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ

Στο Αρχαιολογικό Μουσείο Πάφου. Εγκαίνια την Παρασκευή 10 Οκτωβρίου 2014 στις 19.30
Τα εγκαίνια θα τελέσει ο Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων κ. Γιαννάκης Ομήρου.
Διάρκεια έκθεσης: 11 Οκτωβρίου 2014 - 28 Φεβρουαρίου 2015

  Πρόσκληση
 
 
Τάμα στον Άγνωστο Θεό, 2014. Μεταλλική προθήκη, γυαλί, πήλινα δοχεία.

Τα οικουμενικά αναθήματα

H Κολομβιανή καλλιτέχνις Susan Vargas - Στεφανή, χρόνια  εγκατεστημένη στην Κύπρο, συγκεκριμένα  στην Πάφο, δημιούργησε μια  σειρά από τάματα (έντεκα για  την ακρίβεια  ανθρωπομορφικά πήλινα αγγεία), εμπνευσμένα  από  τις θρησκευτικές παραδόσεις των καθολικών της  Λατινικής Αμερικής αλλά  και  από αντίστοιχες θρησκευτικές παραδόσεις της Κύπρου και  της  Ελλάδας. Το τάμα ως βασικό θεματικό  πυρήνα  της  δουλειάς  της  άρχισε να το επεξεργάζεται ήδη από το 1991  με την εγκατάσταση «Λερναία  Υδρα»  στους Τάφους των Βασιλέων στην Πάφο. Την θεματική  του τάματος την χρησιμοποίησε ξανά το 1994 στο Πανελλήνιο Συμπόσιο Τέχνης  «Γαία  Αφροδίτη» στην Πύλη της Αμμοχώστου στη Λευκωσία και το 2012 στην Παλιά  Ηλεκτρική Πάφου στην έκθεση «Without» που οργανώθηκε από το Pafos  2017 - Ευρωπαϊκή  Πολιτιστική  Πρωτεύουσα με θέμα  τους μετανάστες.  Αυτό που  με θαυμασμό πρόσεξα στις δημιουργίες  της Vargas,  είναι ο εντελώς  προσωπικός  και  βαθύτατα  υποβλητικός χαρακτήρας  της  δουλειάς  της.  Μικρή  συλλέκτρια η ίδια  κέρινων ταμάτων  της  Κύπρου - από αυτά  που συναντά  πια  κανείς  μόνο σε επαρχιακές εκκλησίες  και  κυρίως  σε  μοναστήρια - έχει  κατανοήσει σε βάθος τη σχέση ανάμεσα  στις πλαστικές δυνατότητες του υλικού  (κερί, πηλός) και στην προσπάθεια εκφραστικής απόδοσης  του ανθρώπινου αισθήματος  της παράκλησης, της  απόγνωσης  και  της  ικεσίας. Τα  ανθρωπόμορφα αγγεία/δοχεία της Vargas (μέσα  στα οποία περιέχονται προσφορές), δεν χαρακτηρίζονται ωστόσο  από την γνωστή μετωπικότητα και στυλιστική ακαμψία των κυπριακών κέρινων ταμάτων τα  οποία, σύμφωνα με την ίδια, «αποπνέουν ένα  παγανιστικό εξωτισμό». Τα κυπριακά τάματα έχουν έντονες μνήμες  από το Βυζάντιο και  την προϊστορική  Αρχαιότητα  και κατά τη γνώμη μου, η πολύ ιδιαίτερη  υφολογία τους, (στατικότητα και ήπια χαραγμένα, μάλλον, ανατολίτικα, χαρακτηριστικά) διαφέρει πολύ από  την  αντίστοιχη υφολογία και θεματογραφία  των αρχαίων και παλαιοχριστιανικών φυλαχτών τα οποία απεικόνιζαν τερατώδεις μορφές που προστάτευαν από το  «κακό μάτι».

Τα πήλινα αγγεία της Vargas έχουν τον δικό τους χαρακτήρα και μάλιστα τόσο αυθεντικό, ώστε  να δίνεται η εντύπωση ότι η μορφή τους και η σιωπηλά κραυγαλέα ικεσία  τους (η οποία  τονίζεται με το  μικρό στρογγυλό χάσμα του ανοιχτού στόματος) έρχονται από τα βάθη των ιστορικών και προϊστορικών χρόνων  συνδυάζοντας  μνήμες  και αναθηματικές πρακτικές από τους  πολιτισμούς  της προ-κολομβιανής Αμερικής  αλλά  και  από χώρες της  Μεσογείου. Μερικά  από τα  αγγεία έχουν συμβολικά σημάδια από το  πέρασμα του χρόνου, ενώ τα περισσότερα,  δοσμένα σε διάφορους  και ποικίλους «σωματότυπους» - κάτι που δίνει στα έργα και την διάσταση του χιούμορ -  φέρουν  στην  πίσω πλευρά τους, εγχάρακτες  ή ανάγλυφες απεικονίσεις ανθρώπινων κορμών ή μελών. Τα τάματα  της  Vargas  προτείνουν  έναν άκρως εντυπωσιακό αντίλογο στον τρόπο αντιμετώπισης του  τραύματος ή της  ασθένειας που  προτείνουν οι  αρχαίες  θεραπευτικές θερμοφόρες:  τα κεραμικά αγγεία της Ελληνιστικής Εποχής αποτυπώνουν, όπως έχουμε ήδη διαπιστώσει, μια εμπειρική/αριστοτελική  αντίληψη της ασθένειας και της  προσδοκίας  για θεραπεία,  ενώ  τα  ανιμιστικά  τάματα  της  Κολομβιανής καλλιτέχνιδας που τιμά με το  έργο  της την Πάφο, παραπέμπουν  σε μια  έντονα  εξπρεσιονιστική έκφραση  της δοκιμαζόμενης  ανθρώπινης ύπαρξης, την στιγμή που  αναζητά τη λύτρωση  μέσα  από  τους  εφαπτόμενους δρόμους  της  θρησκευτικής πίστης και  της  μαγείας.

Δρ. Νίκη Λοϊζίδου
Ιστορικός Τέχνης και επιμελήτρια της έκθεσης.

 

 

Κέρινα τάματα Τα σκιάχτρα.  Παρουσιάστηκαν στη Σάμο το 1999.

 


 

ΝΑ ΠΑΤΕ, ΝΑ ΠΑΤΕ
του Ζήνωνα Σιερεπεκλή
www.cy-arch.com/na-pate-na-pate-sierepeklis

 

 

©   Σούζαν Βάργκας   -  Όλα τα δικαιώματα επιφυλάσσονται